Jak podłączyć elektrozaczep: schemat i zasilanie

Jak podłączyć elektrozaczep? Zawsze tak samo: zasilacz, styk sterujący, cewka zaczepu. O tym, czy styk ma być NO czy NC i jak gruby ma być przewód, decydują tryb pracy zaczepu, jego pobór prądu i długość trasy.

Najpierw sprawdź tryb pracy zaczepu

Styk NO lub NC dotyczy przekaźnika w domofonie, szyfratorze albo kontrolerze, a nie samego zaczepu. Wybierasz go według tego, jak zaczep zachowuje się bez napięcia:

Rewersyjny wymaga zasilania ciągłego i pracuje tylko na prądzie stałym, a po zaniku napięcia sam się zwalnia. Dlatego trafia na drogi ewakuacyjne, a nie do furtki, którą po awarii zasilania chcesz mieć zamkniętą. Modele i warianty porównasz w kategorii elektrozaczepy.

Co będzie potrzebne

• Zaczep ze znanym napięciem i poborem prądu. Hartte XS12U-B pracuje na 10–14 V AC/DC i pobiera 480 mA przy 12 V AC oraz 680 mA przy 12 V DC. Elektra R4-24.40 zasila się napięciem 24 ± 2 V i pobiera 110–140 mA (AC) albo 170–210 mA (DC).
• Zasilacz o napięciu zaczepu, z zapasem wydajności co najmniej 30% liczonym według prądu stałego. Zasilacz buforowy Pulsar HPSB-12V2A-B daje 13,8 V i 2 A, więc mieści się w zakresie 10–14 V zaczepu XS12U-B i podtrzyma go akumulatorem.
• Element sterujący: przekaźnik wideodomofonu lub domofonu, szyfrator, czytnik albo przycisk wyjścia.
• Przewód dwużyłowy 0,5–1,5 mm² i przy prądzie stałym dioda prostownicza, na przykład 1N4007.

Schemat podłączenia krok po kroku

1. Odłącz zasilanie i sprawdź w karcie napięcie, rodzaj prądu i pobór zaczepu.
2. Plus zasilacza podłącz do zacisku COM przekaźnika sterującego (przy prądzie zmiennym do jednej z żył zasilania).
3. Zacisk NO (zaczep standardowy lub z pamięcią) albo NC (rewersyjny) poprowadź przewodem do jednego zacisku zaczepu.
4. Drugi zacisk zaczepu połącz z minusem zasilacza.
5. Przy zasilaniu stałym dołącz diodę równolegle do cewki, katodą (paskiem) do plusa. Chroni styk przekaźnika przed iskrzeniem przy rozłączaniu cewki. Przy zasilaniu zmiennym diody nie stosuj, a w karcie sprawdź, czy zaczep nie ma zabezpieczenia wbudowanego.
6. Przycisk wyjścia podłącz równolegle do styku sterującego albo do wejścia kontrolera.
7. Włącz zasilanie i naciśnij przycisk: zaczep ma kliknąć i zwolnić zapadkę, a drzwi dać się pchnąć bez oporu. Wyreguluj luz zapadki (w Elektrze R4 w zakresie 3 mm). Jeśli skrzydło trzyma się pod naciskiem, zacznij od mechaniki: zaczep musi stać w osi zapadki, a drzwi nie mogą dociskać języka.

Montaż mechaniczny w skrócie

Zanim podłączysz zasilanie, ustaw zaczep tak, żeby język zamka wchodził w niego bez dociskania:

• Zmierz oś zapadki w zamku i wysokość, na której zaczep ma stanąć w ościeżnicy lub słupku furtki; szerokość zaczepu musi pasować do szyldu lub kasety.
• Wytnij gniazdo i zamocuj zaczep w kasecie albo szyldzie. Przewód zasilający przeprowadź przez otwór w profilu, tak żeby nie był zgniatany przy zamykaniu.
• Skrzydło ma domykać się lekko, ale bez luzu: zapadka obciążona dociskiem skrzydła nie wyskoczy nawet przy poprawnym napięciu.

Zaczep w furtce i na zewnątrz

Na zewnątrz zaczep i połączenia pracują w wilgoci i mrozie. Przewód do furtki poprowadź w peszlu albo rurze osłonowej, a łączenia wykonaj w puszce o wyższej szczelności niż wnętrzowa, nie w otwartej listwie. Sprawdź zakres temperatur pracy w karcie: Hartte XS12U-B pracuje od −25 do +50 °C. Zasilacz zostaw w budynku i skróć trasę kabla; przy długiej trasie do słupka bramy zaczep 24 V ma mniejsze straty niż 12 V (tabela niżej).

Jaki przewód i jak długi

Napięcie na zaczepie spada na oporze przewodu. Dla miedzi opór pętli, czyli obu żył, wynosi 2 × 0,0175 Ω·mm²/m podzielone przez przekrój. Tabela pokazuje, jak długi może być przewód w jedną stronę, żeby spadek nie przekroczył 1 V:

Wartości dotyczą przewodu miedzianego (nie CCA). Zaczep 12 V dostaje przy takim spadku co najmniej 11 V, czyli mieści się w zakresie 10–14 V modelu XS12U-B. Przy dłuższej trasie zwiększ przekrój albo wybierz zaczep 24 V: ten sam przewód 0,5 mm² uniesie ponad trzy razy dłuższą trasę.

Podłączenie do wideodomofonu, szyfratora i kontrolera

Stacja bramowa lub monitor ma wyjście przekaźnikowe albo wyjście sterowania zamkiem i podłączasz je według tego samego schematu. Sprawdź w karcie, jaki prąd wytrzymują styki: stacja zestawu Hikvision KIS604-S ma dwa wyjścia sterowania zamkiem. Gdy pobór zaczepu przekracza obciążalność wyjścia albo zasilacz systemu jest mały, zasil zaczep z osobnego zasilacza przez styk przekaźnika. Tak samo podłączysz zamek szyfrowy lub czytnik z kontrolerem, a otwarcie od środka daje przycisk wyjścia, na przykład SCOT BT-1A. Gotowe systemy domofonowe znajdziesz w wideodomofonach, a osprzęt w akcesoriach do kontroli dostępu.

Najczęstsze błędy

• Zasilacz dobrany do prądu zmiennego zaczepu AC/DC, a zaczep pracuje na stałym: przy DC pobiera więcej (XS12U-B: 680 mA zamiast 480 mA).
• Brak diody przy zasilaniu stałym: styk przekaźnika zużywa się szybciej.
• Za cienki lub za długi przewód: zaczep klika, ale zapadka nie puszcza.
• Rewersyjny podłączony przez NO: zaczep jest otwarty przez cały czas i zamyka się dopiero na czas impulsu.
• Zaczep z pamięcią sterowany przez cały czas przytrzymania przycisku: wystarczy krótki impuls.
• Zasilacz buforowy 13,8 V przy zaczepie, którego zakres kończy się na 12 V: sprawdź w karcie dopuszczalne napięcie.

Najczęstsze pytania

Czy elektrozaczep ma polaryzację?

Zaczepy zasilane prądem zmiennym i stałym zwykle jej nie mają, ale rewersyjne (tylko DC), z pamięcią elektroniczną albo z wyjściem monitorującym już tak. Trzymaj się oznaczeń zacisków w karcie.

Jaki zasilacz do elektrozaczepu?

O napięciu z karty zaczepu (12 V lub 24 V) i z wydajnością prądową większą o co najmniej 30% od poboru przy prądzie stałym. Zasilacz z akumulatorem utrzyma zaczep podczas zaniku 230 V.

Jak podłączyć elektrozaczep do wideodomofonu?

Do wyjścia zamka lub przekaźnika w stacji bramowej albo monitorze: zasilacz, zacisk COM, zacisk NO, zaczep. Jeśli styk ma za małą obciążalność, zasil zaczep z osobnego zasilacza przez ten styk.

Dlaczego elektrozaczep brzęczy, ale nie otwiera?

Najczęściej napięcie na zaciskach spada na długim i cienkim przewodzie albo zasilacz jest za słaby. Zmierz napięcie na zaczepie w chwili impulsu: ma mieścić się w zakresie z karty. Drugą przyczyną jest docisk drzwi, który blokuje zapadkę.

Zobacz też

• Wideodomofon 2-żyłowy czy IP: jaki system wybrać, zanim dobierzesz zaczep do furtki
• Kontrola dostępu i elektrozaczepy: cała oferta w jednym miejscu