Czujniki czadu i gazu

Czujnik czadu, gazu czy dymu — co wykrywa która czujka

Czad (tlenek węgla, CO), gaz ziemny, propan-butan i dym to cztery różne zagrożenia i cztery różne sensory. Czujnik czadu nie wykryje wycieku gazu, a czujka gazu nie zareaguje na czad — stąd w ofercie pięć osobnych urządzeń zamiast jednego „3w1”.

DGW to dolna granica wybuchowości — alarm przy 20 % DGW odzywa się na długo przed stężeniem, które może wybuchnąć. Czujka DG-1 TCM nie jest selektywna: zareaguje też na opary lakierów, klejów i alkoholu, więc nie montuje się jej w warsztacie ani lakierni.

Jak działa czujnik czadu i przy jakim stężeniu się włącza

Czujka mierzy stężenie CO w ppm (cząstek na milion) i liczy czas, przez jaki się utrzymuje. Norma PN-EN 50291 dla czujek domowych wymaga, by alarm pojawił się przy 50 ppm po 60–90 minutach, przy 100 ppm po 10–40 minutach, a przy 300 ppm w ciągu 3 minut. Satel DG-1 CO alarmuje przy 50 ppm utrzymujących się 75 minut, 100 ppm przez 25 minut lub 300 ppm przez minutę — krótkie, niskie piki (np. zapalanie kominka) nie wywołują fałszywego alarmu.

W tanich czujkach konsumenckich siedzi sensor elektrochemiczny; DG-1 CO ma sensor półprzewodnikowy z cyfrową analizą sygnału i kompensacją temperatury, dlatego trzyma stabilność w kotłowni, gdzie temperatura skacze. Autodiagnostyka pilnuje napięcia zasilania i sprawności sensora, a po włączeniu czujka potrzebuje około 5 minut na stabilizację — w tym czasie nie testuj jej gazem. Sensor gazowy starzeje się: Satel podaje średnio 5 lat żywotności, potem czujkę wymienia się na nową, nie tylko czyści.

Gdzie zamontować czujnik czadu i gazu

Wysokość zależy od gęstości gazu względem powietrza, a nie od wygody przy wierceniu:

• Czad (DG-1 CO) — gęstość zbliżona do powietrza, miesza się z ciepłym powietrzem z urządzenia. Montuj na wysokości ok. 1,5 m, w tym samym pomieszczeniu co kocioł, kominek lub piecyk, 1–3 m od niego, ale nie bezpośrednio nad palnikiem ani przy drzwiczkach. W małej łazience z piecykiem gazowym: na ścianie na 1,5 m, poza strumieniem pary spod prysznica; gdy ściany są mokre po każdej kąpieli, czujkę wieś tuż za drzwiami na korytarzu — czad wychodzi z łazienki razem z ciepłym powietrzem. Druga czujka należy się w sypialni, jeśli między nią a kotłownią są dwie ściany.
• LPG i gazy usypiające (DG-1 LPG, DG-1 TCM) — cięższe od powietrza, zbierają się przy podłodze. Montuj tuż nad posadzką (ok. 20–30 cm), w pobliżu butli, instalacji lub bramy garażowej, z dala od kratki nawiewu.
• Metan (DG-1 ME) — lżejszy od powietrza, ucieka pod sufit. Montuj wysoko, tuż pod sufitem, nad kuchenką lub przy przyłączu i liczniku, nie w narożniku bez cyrkulacji.
• Dym i ciepło (TSD-1) — na suficie, minimum pół metra od ścian i belek. W kuchni i kotłowni ustaw DIP-switchem tryb „ciepło”, bo para i spaliny dałyby fałszywe alarmy dymu.

Czego unikać przy każdej czujce: okno i nawiewnik (gaz rozwiewa się, zanim dotrze), szafka i zasłona (sensor musi mieć kontakt z powietrzem), montaż na zewnątrz (czujki DG-1 pracują od −10 do +55 °C, ale tylko wewnątrz). Nie zasłaniaj diody — mignięcie i brzęczyk w czujce to pierwsza informacja, zanim zadzwoni telefon.

Podłączenie czujki czadu do centrali alarmowej

Czujki DG-1 i TSD-1 zasila się 12 V DC (±15 %) z wyjścia AUX centrali lub zasilacza buforowego, a alarm podają stykiem przekaźnika NC (obciążalność 40 mA / 16 V DC) na wejście centrali; styk sabotażowy TMP idzie na linię sabotażową lub w konfiguracji 2EOL. Kolejność dla instalatora:

1. Dobierz wejście: typ 24h gazowa lub 24h pożarowa — czujka ma alarmować także przy rozbrojonym systemie i w nocy.
2. Policz bilans prądu akumulatora: DG-1 CO pobiera 7 mA w gotowości i 16 mA w alarmie, DG-1 TCM 85 mA / 105 mA, TSD-1 0,25 mA / 24 mA. Przy kilku czujkach gazu dołóż zasilacz z własnym akumulatorem z akcesoriów do systemów alarmowych.
3. W TSD-1 ustaw DIP-switchami tryb (dym, ciepło lub oba) i konfigurację linii NO / NC / 2EOL; w centralach Perfecta i Integra z naszych central alarmowych wejście 2EOL rozpoznaje alarm i sabotaż na jednej parze przewodów.
4. Zaprogramuj powiadomienie: push w aplikacji Perfecta Control lub Integra Control, SMS z modułu GSM/LTE albo transmisja do stacji monitoringu agencji. Tak „czujnik czadu z wifi” zastępuje centrala — bez dodatkowej chmury i baterii.
5. Po 5 minutach od załączenia zrób test gazem testowym (Satel ma zestawy DG-TEST-1 i DG-TEST-2) i zapisz datę montażu — po około 5 latach sensor idzie do wymiany.

Czujka systemowa czy autonomiczna z baterią

Jeśli w domu już jest centrala alarmowa, czujka systemowa kosztuje mniej niż dobra autonomiczna z WiFi, a daje więcej. Jeśli alarmu nie ma, zacznij od zestawu z centralą Satel — czujki gazu dopina się do niego jak kontaktrony.

Modele Satel w ofercie

Czujnik czadu DG-1 CO

Mikroprocesorowa czujka tlenku węgla do kotłowni, pomieszczeń z kominkiem lub piecykiem gazowym i garaży. Progi 50 / 100 / 300 ppm z kontrolą czasu, cyfrowa analiza sygnału, kompensacja temperatury, autodiagnostyka, brzęczyk, czerwona dioda, styk sabotażowy. Zasilanie 12 V DC, pobór 7 mA / 16 mA, praca od −10 do +55 °C. Montaż na ok. 1,5 m. Zobacz DG-1 CO.

Czujnik gazu LPG DG-1 LPG

Czujka propan-butanu z prealarmem przy 10 % DGW i alarmem przy 20 % DGW, zielona dioda. Do garaży, parkingów podziemnych i pomieszczeń z kuchenką lub ogrzewaniem na LPG; montaż tuż nad podłogą. Zobacz DG-1 LPG.

Czujnik metanu DG-1 ME

Czujka gazu ziemnego z tymi samymi progami 10 % / 20 % DGW, żółta dioda; montaż tuż pod sufitem przy kuchence, kotle, przyłączu lub liczniku. Zobacz DG-1 ME.

Czujnik gazów usypiających DG-1 TCM

Czujka na opary chloroformu i podobnych środków używanych przy włamaniach „na śpiocha” — do sypialni, stróżówek i pomieszczeń ochrony. Niebieska dioda, montaż tuż nad podłogą, pobór 85 mA / 105 mA. Zobacz DG-1 TCM.

Czujka dymu i ciepła TSD-1

Czujnik pożarowy do systemów 12 V: optyczna detekcja dymu wg EN 54-7 i detekcja ciepła klasy A1R wg EN 54-5 (54 °C lub szybki przyrost), certyfikat CNBOP, tryby dym / ciepło / oba, linia NO / NC / 2EOL, pobór 0,25 mA w czuwaniu i 24 mA w alarmie, obudowa ø 108 × 61 mm, IP20. Zobacz czujnik pożarowy Satel.

Wszystkie pięć czujek to Satel z Gdańska — ta sama logika zacisków i te same kolory przewodów co w reszcie instalacji, którą już robisz. Pozostałe czujki ruchu, kontaktrony i czujki zbicia szkła są w kategorii Czujniki.

Dla instalatora i dla klienta: ile czujek i co dalej

Minimum to jedna czujka czadu w każdym pomieszczeniu z urządzeniem spalającym paliwo (kocioł, kominek, piecyk, kuchenka gazowa, garaż z samochodem) i jedna czujka gazu przy każdym odbiorniku lub przyłączu; sypialnie w domu z kominkiem dostają drugą czujkę CO. Klientowi zostaw datę montażu i informację, że pojedyncze piknięcie co kilkadziesiąt sekund to komunikat serwisowy (zużyty sensor, niskie napięcie), a nie alarm — alarm jest ciągły i idzie do centrali. Montujemy i uruchamiamy czujki gazu razem z systemami alarmowymi we Wrocławiu i okolicach; dla instalatorów z innych miast dobieramy czujki do centrali i wysyłamy z kartami katalogowymi.

FAQ

Gdzie w domu umieścić czujnik czadu? W pomieszczeniu z kotłem, kominkiem, piecykiem gazowym lub w garażu — na ścianie na wysokości ok. 1,5 m, 1–3 m od urządzenia, nie nad palnikiem, nie przy oknie ani kratce wentylacyjnej. Drugą czujkę warto dać w sypialni, jeśli dom ma kominek lub kocioł na paliwo stałe.

Czy czujnik czadu działa też na gaz? Nie. Sensor tlenku węgla nie wykrywa metanu ani propan-butanu, a czujka gazu nie reaguje na czad. Potrzebne są osobne czujki: DG-1 CO na czad (1,5 m), DG-1 ME na gaz ziemny (sufit) lub DG-1 LPG na propan-butan (podłoga). Urządzenia „2w1” łączą dwa sensory w jednej obudowie, więc jeden z nich zawsze wisi na złej wysokości.

Co lepiej kupić: czujnik czadu czy dymu? To dwa różne zagrożenia. Czujnik czadu chroni przed zatruciem bezwonnym gazem z niepełnego spalania, czujnik dymu — przed pożarem. W domu z kominkiem, kotłem lub piecykiem gazowym potrzebne są oba; w mieszkaniu z ogrzewaniem miejskim i kuchenką elektryczną wystarczy czujka dymu.

Przy jakim stężeniu włącza się czujnik czadu i ile powinien pokazywać? Zgodnie z PN-EN 50291 alarm odzywa się przy 50 ppm po 60–90 min, przy 100 ppm po 10–40 min i przy 300 ppm w ciągu 3 min; Satel DG-1 CO: 50 ppm / 75 min, 100 ppm / 25 min, 300 ppm / 1 min. Czujka z wyświetlaczem w normalnych warunkach pokazuje 0 ppm; wartości 20–30 ppm bez alarmu to już sygnał, że ze spalaniem lub wentylacją jest coś nie tak.

Dlaczego czujnik czadu pika co jakiś czas? Pojedyncze piknięcie co kilkadziesiąt sekund to komunikat serwisowy: zużyty sensor (DG-1 po ok. 5 latach), zbyt niskie napięcie zasilania albo błąd autodiagnostyki. Alarm gazowy brzmi ciągle i jednocześnie wyzwala centralę. Sprawdź napięcie na zaciskach (12 V ±15 %) i datę montażu; po 5 latach czujkę wymienia się na nową.

Czy czujka czadu podpięta do alarmu działa, gdy system jest rozbrojony? Tak, jeśli instalator ustawi jej wejście jako linię 24-godzinną (gazową lub pożarową). Taka linia alarmuje niezależnie od uzbrojenia, a centrala wysyła powiadomienie push lub SMS i może włączyć syrenę — także w nocy i gdy nikogo nie ma w domu.